Święty Mikołaj to postać autentyczna. Kilkaset lat temu był on biskupem na terenie dalekiej Miry (tereny współczesnej Turcji). Dał się zapamiętać jako człowiek wielkiego serca, który ofiarował cały swój majątek ubogim. Wierzy się, że miał moc czynić cuda.

Wszyscy lubimy przebierać się za Świętego Mikołaja, ale pamiętajmy, że taka osoba istniała naprawdę! (by omar_franc )

Z postacią Mikołaja związanych jest wiele legend i opowiadań, które ukazują jego dobroć. Najbardziej znana jest historia o trzech ubogich pannach, które dzięki ofiarności Mikołaja nie zostały sprzedane przez ojca, lecz mogły wyjść za mąż. Według przesłania, gdy biskup dowiedział się o ich sytuacji, wrzucił przez komin trzy pakunki złota, które wpadły do bucików i pończoch wiszących przy kominku. Stąd być może powstało przekonanie, że Mikołaj właśnie przez komin dostarcza wszystkie prezenty. Znane są jeszcze historie o: trzech niesprawiedliwie uwięzionych oficerach, uwolnionych z opresji za jego wstawiennictwem, o trzech młodzieńcach uratowanych przez niego od wyroku śmierci oraz o żeglarzach szczęśliwie ocalałych z katastrofy morskiej. Prawdopodobnie dlatego też przez wielu uważany jest za patrona żeglarzy i rybaków, złodziei i panien chcących wyjść za mąż.

Na cześć dobrodzieja i przyjaciela ludzi, prawdopodobnie w dniu upamiętniającym jego śmierć, ofiarowywano sobie drobne podarki, obdarzając się tym samym przyjaźnią i życzliwością.

Święty Mikołaj – biskup, przedstawiany jest zazwyczaj w biskupich szatach, najczęściej koloru czerwonego, podparty o pastorał.

Jego osoba często utożsamiana jest ze współczesnym wizerunkiem świętego Mikołaja, i być może słusznie, ponieważ obie postaci prezentują tę samą ideę – ideę obdarowywania się szczęściem i radością.