Jedna z najstarszych chrześcijańskich uroczystości, obchodzona 6 stycznia. W początkowych wiekach chrześcijaństwa data ta oznaczała początek roku liturgicznego. Pierwsze ślady święta pochodzą z III w. Tego właśnie dnia  Kościół Grecki obchodził święto Bożego Narodzenia, do dnia dzisiejszego świętowane jako uroczystość Objawienia Pańskiego. Z tym że, w ówczesnym chrześcijaństwie obchodzono go w treści znacznie poszerzonej, rozumianej jako uroczystość Epifanii, czyli zjawienia się Boga na ziemi w tajemnicy wcielenia. Dopiero w końcu IV w., w Kościele zachodnim zaczęto świętować oddzielnie dzień Bożego Narodzenia.

Fresk przedstawiający Trzech Króli w średniowiecznym kościele w Black Bourton (Anglia) (by vitrearum)

W trzech symbolicznych mędrcach ze wschodu ( królowie, magowie, kapłani, astrologowie ), którzy udali się do Betlejem, aby oddać pokłon narodzonemu Jezusowi widzi Kościół; świat pogański, całą ludzka populację, wśród której zjawił się Chrystus, i która w osobach owych symbolicznych magów, przychodzi z odległych krańców świata, złożyć mu pokłon. Dla podkreślenia wszechobecności zbawczej misji Chrystusa Pana, tradycja chrześcijańska, od bardzo już dawna, pośród Królów umieszcza także czarnoskórego przedstawiciela Afryki, aby poprzez równość ras jeszcze bardziej dobitnie podkreślić uniwersalność zbawienia. Królowie Ci wyruszyli z miejscowości Kashan, znajdującej się na terenie obecnego Iranu ,do celu zaś zdążali, kierując się blaskiem promienistej gwiazdy. Którą w czasach późniejszych nazwano Gwiazdą Wiary lub też ( np. w Polsce )   Betlejemską.

Żadne źródła nie wymieniają ich imion, ale w chrześcijaństwie szczególnie zachodnim bardzo popularny jest pogląd, iż imiona te to: Kacper Melchior i Baltazar. W uroczystość Trzech Króli Kościół od XV w. Kościół poświęca: złoto kadzidło i mirrę, kultywując w ten sposób pamięć o darach złożonych przez Magów. Poświęcenie kredy wprowadzono w wieku XVIII.

W wielu krajach, także i w Polsce, pieczołowicie kultywowany jest zwyczaj, że poświęconą podczas liturgii kredą wypisuje się na drzwiach domów katolickich: K + M + B + …..  są to pierwsze litery imion Mędrców oraz rok

W Polsce ze świętem Trzech Króli od wieków związanych było i jest wiele bardzo ciekawych obrzędów: Król Jan Kazimierz miał zwyczaj kładzenia na ołtarzu wszystkich monet bitych w roku minionym. Święconym złotem dotykano ciała, aby zapewnić sobie zdrowie i bogactwo. Kadzidłem okadzano  domy mieszkalne i budynki inwentarskie. Dzieci chodziły po domach z gwiazdą, śpiewając przy tym kolędy. Gospodarze  obdarowywali kolędników „szczodrakami”, czyli pieczonym ciastem, kiełbasą, czasami drobnymi monetami.  – w Polsce zwyczaj ten zachował się do czasów dzisiejszych. W wielu regionach, szczególnie na wsi, czas od Bożego Narodzenia do Trzech Króli tak dalece uważany jest za święty, że zaniechane są wszelkiego rodzaju ciężkie prace. W dziewiętnastowiecznej Polsce, pod żadnym pozorem,  nie młócono zboża, nie mielono ziarna, a kobiety powstrzymywały się nawet od przędzenia i darcia pierza.

Z dniem Trzech Króli związane jest też przysłowie: „W święto Trzech Króli każdy się pod kożuch tuli”.